Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej Rozumiem

PODZIAŁ MAJĄTKU

Jeżeli pomiędzy małżonkami w toku trwania małżenstwa obowiązywał ustrój wspólności majątkowej (małżonkowie nie podpisali intercyzy) po orzeczeniu przez Sąd rozwodu bądź separacji pomiędzy małżonkami mogą oni w konsekwencji podzielić się majątkiem zgormadzonym w trakcie trwania małżeństwa.
 
Byli małżonkowie mogą podzielić się majątkiem:

  • w drodze umowy w przypadku gdy wypracowali porozumienie co do przejęcia  określonych składników majątkowych oraz wysokości ewentualnej spłaty,
  • poddać podział majątku pod rozstrzygnięcie właściwego miejscowo Sądu Rejonowego.
 
Jak wskazują dane statystyczne sądowy podział majątku jest rozwiązaniem częściej spotykanym z uwagi na fakt, iż przeważnie byli małżonkowie na tyle różnią się w zakresie zapatrywań w przedmiocie warunków ewentaulnego podziału, iż nie jest między nimi możliwe wypracowanie kompromisu w tym zakresie.
 
Ważne:  Wparwdzie umowny podział majątku jest rozwiązaniem na pewno kuszącym albowiem strony oszczedzają zarówno czas (postępowania sądowe z reguły są długotrwałe) , częstokroć stres i nerwy, oraz pieniądze (koszty sądowe, ewentualne wynagrodzenie adwokackie) to jednak trzeba zaznaczyć, iż podchodzić należy do niego z dużą dozą ostrożności. W tym zakresie przed podpisaniem, najczęściej aktu notarialnego w przedmiocie majątku, należy zweryfikować warunki podziału z uprawnieniami jakie nam przysługują. Wielokrotnie zdarza się bowiem, iż nieświadoma swoich uprawnień strona jest przekonywana przez byłego małżonka o słuszności i zasadności postanowień umowy i decyduje się finalnie na podpisanie tej umowy w przedmiocie podziału majątku, pomimo przyjęcia w niej skrajnie niekorzystnych dla siebie rozwiązań. Co istotne podpisanie takie aktu skutecznie zamyka stronie drogę do dokonania jakichkolwiek modyfikacji w zakresie zaaprobowanych rozwiązań. Dlatego też na pewno racjonalnym i pożądanym rozwiązaniem jest wcześniejsza  konsultacja z doświadczonym adwokatem, który z pewnością rzetelnie przeanalizuje sytuację i doradzi, czy w danej sytuacji opłacalnym jest podpisanie danej umowy, modyfikacja jej treści bądź też odrzucenie propozycji drugiej strony. Z pewnością warto jest bowiem skorzystać z porady bądź też zlecić wydanie opinii adwokatowi, co nie wiąże się z wysokimi relatywnie kosztami, aniżeli podpisać umowę, a następnie funkcjonować ze świadomością, iż nieświadomi istnienia swoich uprawnień straciliśmy znaczny majątek na rzecz drugiej strony.
 
Warto w tym miejscu wskazać, iż nawet gdy strony zdecydują się na sądowy podział majątku, to zawsze jest możliwość zakończenia sprawy w sposób ugodowy, do momentu wydania orzeczenia w sprawie.
 
Osiągniecie kompromisu nawet co do niektórych apektów związanych z podziałem zdecydowanie ułatwia sądowi procedowania i skraca czas postępowanie. Różnice mogą być różnorakie i ich przytaczanie w tym miejscu wydaje się być zbędne i bezcelowe. Tytułem tylko przykładu wskazać można , iż strony mogą  osiągnąć porozumienie w zakresie oszacowania wartości składników majątku (co wyklucza konieczność powoływania przez Sąd biegłych rzeczoznawców), a różnić się jedynie w zakresie wysokości ewentualnej spłaty na rzecz drugiego małżonka, bądź też być zgodne w zakresie wyceny ruchomości, a różnić się w zakresie podawanych wartości domu czy mieszkania, w którym zamieszkują.
 
 
Czeka mnie podział majątku w sądzie – jak się przygotować, ile to kosztuje, ile to potrwa?
 
Najczęściej z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego lub separacji byli małżonkowie uzyskują możliwość dokonania podziału majątku. Jeżeli nie ma między nimi zgody co do podziału (najczęściej) wówczas strona bądź strony decydują się na podział majątku w sądzie.
 
Celem wlaściwego przygotowania się do sprawy należy podjąć działania by ustalić:
 
  1. skład majątku wspólnego, a także wartości poszczególnych jego składników,
  2. uwarunkowania prawne, ktore mogą dotyczyć ewentualnych stosunków majątkowych w świetle realiów konkretnej sprawy.
 
Już pierwszy z wyżej wymienionych pkt często budzi wątpliwości stron. Zdarza się bowiem, iż strony nie wiedzą czy dany składnik majątkowy wchodzi do majątku wspólnego czy też stanowi majetek osobisty któregoś z małżonków, niejednokrotnie strony mają także problemy z kwestiami dotyczącymi nakładów poczynionych z majątku osobistego na majetek wspólny bądź też z majątku wspólnego na majetek osobisty. W tcyh sytuacjach nieoceniona może okazać się pomoc doświadczonego prawnika, który winien w sposób nie budzący wątpliwości wskazać, który ze składników majątku będzie podlegać podziałowi jako wspólny, który natomiast bedzie z  podziału wyłączony jako osobisty majątek danej strony. Inne kwestie dotyczące przysporzeń, przesunięć majątkowych, nakladów czy także oceny dotyczącej ewentaulnych nierównych udziałów stron nie powinny, w zakresie oceny, nie powinny stanowić problemu dla adwokata praktyka.
 
Niejdnokrotnie zdarza się także, iż strony nie potrafią, nawet w sposób przybliżony, wskazać wartości poszczególnych składników majątkowych, w szczególności ruchomości. Przed zwróceniem się o pomoc do ewentualnego rzeczeznawcy, warto skorzystać poglądowo z popularnych internetowych portali aukcyjnych. Niewykluczone bowiem, iż uda nam się tam odnaleźć zbliżoną o ile nie identyczną ofertę sprzedaży do skladnika majątku, którego cenę próbujemy ustalić.
 
Z pewnością przed zainicjowaniem sprawy sądowe powinniśmy w miarę precyzyjnie ustalić wszystkie składniki wspólnego majątku, oszacować ich wartość, a także zastanowić się nad ewentaulnym ich dalszym losem.  Strona powinna także zgromadzić niezbędne dokumenty dotyczące określonych składników np. akt notarialny, odpis z księgi wieczystej w przypadku nieruchomości.
 
W przypadku korzystania z pomocy adwokata dobrze jest jeszcze przed spotkaniem z mecenasem zgromadzić dokumenty , o których mowa powyżej jak również chociaż w stopniu ogólnym zastanowić się nad warunkami podziału oraz ich konsekwencjami np. czy zależy nam na określonej nieruchomości bądź ruchomościach, czy też jesteśmy zainteresowani jedynie spłatą, czy też czy jesteśmy skłonni podzielić się ruchomościami ,a nieruchomość sprzedać na wolnym rynku i podzielić się sumą uzyskaną ze sprzedaży. Przykładów i możliwości jest wiele, a ich wyczerpujące wyliczenie z pewnością przekracza ramy niniejszego wpisu.
 
Odnośnie kosztów postępowania scenariusze również są różne.
 
Aby skutecznie wdrożyć postępowanie o podział majątku należy sporządzić wniosek obwarowany określonymi rygorami oraz uiścić opłatę sądową od wniosku.
 
Wynosi ona 1000 zł, natomiast jeżeli małżonkowie przedstawią wspólny projekt podziału wyniesie ona 300 zł.
 
W tym miejscu wskazać należy, iż możliwe jest zwolnienie od konieczności wniesienia opłaty lub nawet od ponoszenia kosztów postępowania sądowego.  W tym celu strona powinna sformułować wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Do wniosku należy załączyć wypełnione i podpisane oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym (do pobrania tutaj) , dokumentujące trudną sytuację materialną.
 
Do kosztów  sądowych zalicza się również ewentualny koszt wynagrodzenia biegłego lub biegłych, jeżeli jest/są on/oni powołani w sprawie, koszty mediacji, a także ewentualnej apelacji od orzeczenia sądu.
 
Osoby, które są zainteresowane by reprezentował je w toku procesu adwokat zobligowane są do uiszczenia także wynagrodzenia adowkackiego. Wykluczone jest by adwokat pobierał wynagrodzenie jedynie w przypadku np. wygranej w sprawie tzw. wynagrodzenie wynikowe.Takiego sposobu rozliczeń zabraniają bowiem przepisy etyki adwokackiej i godności zawodu. Poza tym wydaje się to rozwiązanie nie do końca uczciwe, albowiem sprawy o podział majątku wspólnego są sprawami pracochłonnymi oraz często długotrwałymi, których konsekwencje wielokrotnie dotyczą przesunięć składników majątkowych znacznej wartości.
 
Z pewnością bazą do ustalania wynagrodzenia adwokackiego są przepisy w postaci rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz 1800), które uzależnia wysokość wynagordzenia od tzw. przedmiotu sporu., niemniej jednak należy wskazać, iż wysokość ustalonego wynagrodzenia w danej sprawie jest kwestią indywidualną i w głównej mierze zależy od kryteriów wyceny określonego adwokata.
 
Czasu trwania sprawy o podział majątku nie sposób niestety przewidzieć. Jest to zależne od wielu czynników. Z pewnością jednak im mniejszy majątek i im mniejsze rozbieżności w zakresie jego kwalifikowania, wyceny, warunków podziału tym sprawniej powinien procedować Sąd. Należy liczyć się jednak z faktem, iż na pierwszą sprawę strony czekać będą co najmniej 2-3 miesiące od momentu złożenia poprawnie wypełnionego wniosku.
 
 
Najczęściej zadawne pytania
 
Czy wina w rozwodzie ma wpływ na podział majątku?
 
Nie wina stwierdzona w wyroku rozwodowym nie mażnego wpływu na podział majątku. Zasada równego podziału obowiązuje pomimo faktu stwierdzenia zawinienia po stronie jednego z małżonków.
Faktem jest, iż w postępowaniu o podział majątku wspólnego można żądać ustalenia nierównych udziałów, np. gdy jeden z małżonków trwonił majątek w toku małżeństwa,  jednakże dana okoliczność musi zostać udowodniona w postępowaniu podziałowym. W dużym uproszczeniu należy wykazać, iż postępowanie (trwonienie majątku) bądź zaniechanie (uchylanie się od podejmowania zatrudnienia) danej strony miało wpływ na aktywa badź pasywa w majątku stron.
 
Co wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków?
 
Do majątku wspólnego stron zgodnie z obowiązującą regulacją  wchodzą:
 
1. Przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólnoty majątkowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.
2. Pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków.
3. Dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków.
4. Środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.
5.  Kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).
 
Co wchodzi w skład tzw. majątku osobistego, który nie podlega podziałowi między obu eks małżonków?
 
1. Przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej.
2.. Przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.
3. Prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom.
4. Przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków.
5. Prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie.
6. Przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość.
7. Wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków.
8. Przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków.
9. Prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy.
10. Przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.
 
 
Co w sytuacji gdy eksmałżonkowie podają odmienne wartości składnika majątku np. mieszkania?
 
 
W sytuacji gdy istnieją rozbieżności odnośnie podawanych przez strony wartości danego składnika majątkowego i rozbieżności tych nie sposób usunąć w drodze negocjacji, któraś ze stron bądź obie łącznie winny złożyć w toku postępowania podziałowego wniosek o powołanie biegłego rzeczoznawcy celem dokonania wyceny. Jeżeli strona/strony nie są zwolnione przez Sąd z ponoszenia kosztów postępowania wówczas niezbędnym będzie opłacenie pracy biegłego, a najczęsciej wpłacenia na rachunek sądu stosownej zaliczki.
 
Biegły rzeczoznawca ustala wartość składnika bądź składników i sporządza stosowną opinię w tym zakresie. Strony mają prawo kwestionować opinię i żądać np. przesłuchania biegłego na rozprawie. Decydując się na to powinny jednak posiadać merytoryczne argumenty świadczące o błędach, nieprawidłowościach w sporządzonej przez biegłego opinii.
 
 
Czy podział jest możliwy w sytuacji gdy żaden z małżonków nie jest zainteresowany majątkiem i spłatą na rzecz drugiego ?
 
W takiej sytuacji gdy strony nie postanowią, iż spieniężą swój majetek na wolnym rynku i podzielą się środkami uzyskanymi w toku sprzedaży możliwe jest, iż Sąd zasądzie sprzedaż np. mieszkania czy domu. Jeżeli tak się stanie, to odbędzie się ona zgodnie z przepisami dotyczącymi sprzedaży nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego
 
Nie jest to rozwiązanie korzyste albowiem:
 
– ruchomości podlegające sprzedaży są wystawiany na licytację za cenę w wysokości trzy czwarte ustalonej przez biegłego ceny rynkowej na pierwszym terminie licytacji, i za połowę swojej wartości a na drugim terminie licytacji,
– nieruchomości wystawiane są na pierwszą licytację za trzy czwarte ich wartości, natomiast na drugim terminie licytacji komornik zaproponuje ich nabycie za dwie trzecie wartości,
– z ceny uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu wchodzącego w skład majątku wspólnego będzie trzeba pokryć koszty komornika, które w przypadku nieruchomości mogą sięgnąć nawet 15 % jej wartości.

Kancelaria Adwokacka Marcin Szewczyk

ul. Dąbrowszczaków 24/4, 10-541 Olsztyn
Czynne: pn-pt w godz. 8:00-17:00
Tel. 664 088 788,  adwokatszewczyk@gmail.com
 
Kancelaria Adwokacka Marcin Szewczyk Oddział w Giżycku

ul. Warszawska 7 a, 11-500 Giżycko
Tel. 664 088 788,  adwokatszewczyk@gmail.com
Czynne: pn-pt w godz. 10:30-16:30
Nr rachunku bankowego (Bank PKO BP) :

13 1020 3541 0000 5902 0213 4864